Czy grzywna i mandat są tym samym? Mimo że często stosujemy je zamiennie, odpowiedź brzmi – nie. Prawo mówi nam, że są to dwa odrębne środki sankcji. Warto poznać różnicę między grzywną i mandatem i dowiedzieć się, jakie konsekwencje niesie ich nałożenie. Z artykułu dowiesz się wszystkiego, co warto wiedzieć o grzywnie i mandacie.
Co to jest mandat?
Aby rozjaśnić kwestię związaną z różnicami między mandatem a grzywną – dobrze jest najpierw poznać definicję obu pojęć. Jeśli chodzi o mandat – jest on karą pieniężną, którą najczęściej nakłada policja albo straż miejska. Mandat można otrzymać za popełnienie wykroczenia – raczej drobnego. Kluczowe cechy mandatu to:
- mandat wystawiany jest bezpośrednio przez organ uprawniony – policję albo straż miejską;
- otrzymuje się go za wykroczenia uznawane za mniejszej wagi – na przykład za wykroczenia drogowe;
- przyjęcie i zapłacenie za mandat zamyka sprawę;
- nieprzyjęcie mandatu kieruje sprawę do sądu.
Jeśli interesuje Cię prawo, przeczytaj także inny wpis. Kliknij tutaj: Rozwód a separacja – o różnicach i konsekwencjach prawnych
Co to jest grzywna?
Jeśli chodzi o grzywnę, sytuacja wygląda nieco inaczej. To również kara pieniężna, ale orzekana przez sąd. Może dotyczyć wykroczeń albo przestępstw. Kwota jest określana indywidualnie przez sąd. Najważniejsze cechy grzywny to:
- wystawiana jest przez sąd;
- dotyczy wykroczeń albo przestępstw;
- wysokość ustalana jest na podstawie popełnionego czynu i okoliczności;
- jeśli dotyczy przestępstwa – zostanie wpisana do rejestru karnego.
Grzywna a mandat – różnice
Jak widzisz, różnice między mandatem a grzywną są dość wyraźne. Dobrze obrazuje to poniższa tabela.
| Cecha | Mandat | Grzywna |
| Organ nakładający | Policja albo straż miejska | Sąd |
| Kiedy się stosuje? | Drobne wykroczenia | Wykroczenia i przestępstwa |
| Czy można się odwołać? | Można odmówić przyjęcia mandatu, po czym sprawa trafi do sądu | Można odwołać się od wyroku sądu |
| Wpis do rejestru karnego | Nie, chyba że to mandat skarbowy | Tak, jeśli wystawiony został za popełnienie przestępstwa |
Co grozi za niezapłacenie mandatu albo grzywny?
Mimo że mandat jest mnie poważnym wykroczeniem od grzywny, niezapłacenie go może prowadzić do poważnych konsekwencji. Jeśli chodzi o grzywnę, sytuacja wygląda podobnie. Jeśli opłata nie zostanie uiszczona w podanym terminie, stosuje się następujące środki:
- urząd skarbowy wszczyna postępowanie egzekucyjne;
- do kwoty zostają doliczone dodatkowe koszty egzekucyjne;
- może zostać podjęta decyzja o zajęciu środków z konta bankowego.
Niezapłacenie mandatu lub grzywny może doprowadzić do sytuacji, w której sąd podejmie decyzję o zmianie kary na prace społeczne albo zastosowanie kary aresztu.
Kiedy przedawnia się mandat?
Mandat karny ulega przedawnieniu po 3 latach od wystawienia. Jeśli natomiast mówimy o grzywnie orzeczonej przez sąd – przedawnienie wynosi 10 lat.
Mandat możemy nazwać uproszczoną karą grzywny, która odbywa się bez obecności sądu. W wielu sytuacjach jest to rozwiązanie korzystne. Unikamy rozprawy sądowej i możemy szybko zamknąć temat. Niezapłacenie mandatu karnego może jednak prowadzić do poważniejszych konsekwencji. W takiej sytuacji może nie udać nam się uniknąć kontaktu z sądem.
W 2015 r. ukończyłem dzienne studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim. Jestem wpisany na listę adwokatów świętokrzyskiej izby adwokackiej w Kielcach, a także absolwentem Center for American Law Studies organizowanym przez University of Florida. Biegle posługuję się językiem angielskim w tym angielskim prawniczym. Specjalizuję się w prawie karnym, cywilnym oraz gospodarczym.